Sa loob ng mahabang panahon, akala ko ang pagba-budget ay para lang sa mga taong may sobrang pera.
Kung halos nauubos na ang sweldo mo bago dumating ang susunod, ano pa ba ang iba-budget mo?
Dumarating ang pera. Kailangang bayaran ang mga bayarin. Kailangang bumili ng grocery. May gastos sa transportasyon. May mga gastusin para sa pamilya, bahay, at pang-araw-araw na buhay. Minsan, pakiramdam mo ay ubos na ang pera bago mo pa matanggap ang susunod na sweldo.Relate kayo? Hindi ka nag iisa, may kasama ka?
Ganiyan ko dating tinitingnan ang pagba-budget.
Iniisip ko, “Hindi sapat ang pera ko para mag-budget. Anong point kulang nga”
Pero kalaunan, may mahalaga akong napagtanto:
Hindi lang tungkol sa pagpapasya kung saan ilalaan ang sobrang pera ang pagba-budget. Tungkol din ito sa pag-unawa kung ano ang nangyayari sa perang mayroon ka na ngayon. Saan napupunta ang pera mo.
Bakit Parang Imposibleng Mag-budget Kapag Kapos ang Pera
Kapag halos sapat lang ang kita mo para sa mga gastusin, maaaring nakapanghihina ng loob ang magbukas ng spreadsheet o gumawa ng budget. Dahil alam mo pointless
Alam mo nang kapos ang pera. Bakit ka pa gagawa ng budget na magpapaalala nito sa iyo?
Pero kung hindi mo nakikita nang magkakasama ang lahat ng gastusin, napakahirap malaman kung saan talaga napupunta ang pera mo.
Ang 20 pesos na bili ay parang hindi naman kalakihan.
Ang pag-order ng pagkain dahil pagod ka matapos ang mahabang araw ay maaaring makatuwiran naman.
Kapag tiningnan nang paisa-isa, maaaring hindi magmukhang problema ang mga gastusing ito.
Mas nagiging malinaw ang problema kapag nakita mo silang lahat nang magkakasama.
Paano Nagbago ang Pananaw Ko sa Pagba-budget
Nagsimulang magbago ang pananaw ko nang gumamit ako ng mga budgeting tool para ayusin ang mga gastusin ko.
Sa halip na subukang alalahanin kung saan napunta ang pera, nakikita ko na mismo ito.
Nakikita ko ang kita ko.
Nakikita ko ang mga bayarin ko.
Nakikita ko ang gastos sa grocery, transportasyon, mga subscription, pamimili, pagkain sa labas, at iba pang pang-araw-araw na gastusin.
Doon nagsimulang maging mas malinaw sa akin ang pagba-budget.
Hindi naman basta nadaragdagan ng budget ang kita ko.
Tinutulungan lang akong makita nang malinaw ang nangyayari sa pera ko.
Nang makita ko na ang lahat sa iisang lugar, nakapagsimula akong magtanong ng mas makabuluhang mga tanong.
Hindi Lahat ng Gastusin ay Talagang Kailangan
Isa ito sa pinakamahalagang natutuhan ko.
Kapag iniisip natin ang buwanang gastos, madalas pinagsasama-sama natin sa isip ang lahat na para bang kailangan silang bayaran.
Pero kapag nakasulat na ang mga gastusin, maaari mo na silang paghiwalayin.
- Mortgage o upa
- Utilities tulad ng kuryente at tubig
- Grocery
- Transportasyon
- Insurance
- Bayad sa utang
- Mga subscription
- Pagkain sa labas
- Pamimili
- Libangan
- Maliliit na pang-araw-araw na bili
May mga gastusing pangunahing pangangailangan. Hindi mo basta maaalis ang bayad sa tirahan o titigil sa pagbili ng grocery.
Pero may iba pang gastusing mas maaari mong baguhin.
Doon ako nagsimulang makakita ng perang akala ko ay wala ako.
Maaaring Magkaroon ng Ibang Gamit ang Pera sa Maliliit na Gastusin
Isipin mong sinuri mo ang iyong buwanang paggastos at nakita mo ang mga ito:
- 300 pesos mula sa ilang maliliit na biling pangkaginhawahan
- 500 pesos sa pagkain sa labas
- 1000 pesos sa mga biglaang bili
1800 pesos na iyon.
Bago mo tingnan ang mga gastusin, maaaring nasabi mo:
“Wala akong 500 peosos na maiipon.”
Baka wala ka ngang ekstrang 500 peosos na nakatabi sa bank account mo.
Pero maaaring ipakita ng talaan ng iyong paggastos na may perang puwedeng ilaan sa ibang bagay.
Hindi mo kailangang bawasan ang buong 1800 pesos .
Baka 500 pesos lang ang makita mong puwedeng ilipat.
Maaari nang bigyan ng layunin ang 500 pesos na iyon.
Maaari itong ilaan sa pondong pang-emergency, pagbabayad ng utang, grocery para sa susunod na linggo, darating na bayarin, o kaunting perang masasandalan bago dumating ang susunod na sweldo.
Iyan ang itinulong sa akin ng pagba-budget na maunawaan.
Minsan, hindi naman lubusang nawawala ang pera. Napupunta lang ang bahagi nito sa mga gastusing hindi natin napapansin.
Magsimula sa Aktuwal Mong Ginagastos
Kung halos nauubos ang sweldo mo bago dumating ang susunod, sa tingin ko ay hindi mo kailangang magsimula sa paggawa ng perpektong budget.
Magsimula sa pagtingin sa totoong nangyayari.
Tingnan ang mga transaksiyon mo sa bangko at credit card noong nakaraang buwan. Isulat kung saan napunta ang pera mo.
Pagkatapos, hatiin ang mga gastusin sa tatlong simpleng grupo:
1. Mga Gastusing Kailangan
Ito ang mga gastusing kailangan mo talagang bayaran.
Karaniwang kabilang dito ang tirahan, pangunahing grocery, utilities, transportasyon, insurance, at mga kinakailangang bayad sa utang.
2. Mga Gastusing Maaaring Baguhin
Ito ang mga gastusing kailangan mo, pero may kaunti ka pang kontrol sa halaga.
Halimbawa, kailangan ang grocery, pero maaaring mabago ang halagang ginagastos mo rito.
Maaari ring ganoon ang bayarin sa kuryente, mobile plan, transportasyon, mga gamit sa bahay, o personal na gastos.
3. Mga Gastusing Hindi Pangunahing Pangangailangan
Hindi awtomatikong masama ang mga gastusing ito.
Ang libangan, pagkain sa labas, mga subscription, kape, pamimili, mga hilig, at iba pang personal na gastos ay maaaring magbigay-saya sa buhay.
Hindi layunin na alisin ang lahat ng kinagigiliwan mo.
Layunin na malaman kung magkano ang ginagastos mo para makapagpasya kung mas mahalagang ilaan ang perang iyon sa ibang bagay.
Maglaan ng Halaga para sa Sarili
Isang pagkakamaling maaaring magawa kapag kapos ang pera ay ang paggawa ng sobrang higpit na budget.
Inaalis ang pagkain sa labas.
Inaalis ang libangan.
Inaalis ang pamimili.
Sinasabi sa sarili na hindi gagastos sa anumang hindi kailangan sa buong buwan.
Maaaring gumana iyon pansamantala, pero mahirap itong panindigan.
Sa halip, pag-isipang maglaan ng maliit na halaga para sa personal na gastos sa budget mo.
Halimbawa, kung kaya ng iyong pananalapi, maaaring maglaan ka ng $40 o $50 bawat buwan para sa isang bagay na kinagigiliwan mo.
Sa ganoon, hindi mo kailangang makonsensiya tuwing gagastos ka ng ilang dolyar. Bahagi na iyon ng plano.
Paano Kung Wala na Talagang Puwedeng Bawasan?
Mahalaga itong pag-usapan dahil hindi kayang lutasin ng pagba-budget ang bawat problema sa pera.
Minsan, kahit suriin mo ang bawat gastusin, alisin ang hindi kailangan, at bawasan ang mga bayarin, maaari mo pa ring matuklasang hindi sapat ang kita para sa mga pangunahing pangangailangan.
Hindi ibig sabihin niyon na nabigo ang budget.
Sa katunayan, may napakahalaga itong naibigay sa iyo: malinaw na larawan ng problema.
Kung palaging mas mataas ang mga pangunahing gastusin mo kaysa sa kita, maaaring higit pa sa pagbawas ng gastos ang kailangan mong solusyon.
Maaaring kabilang dito ang paghahanap ng dagdag na kita, pakikipag-usap para baguhin ang ilang bayarin, pagsusuri sa mga opsiyon sa pagbabayad ng utang, pag-apply sa mga benepisyo o tulong na maaari mong makuha, o paggawa ng mas malalaking pagbabago kapag posible.
Hindi lahat ng kakulangan sa kita ay malulutas sa pamamagitan lang ng pagba-budget.
Pero magagamit mo ang budget para malaman kung gaano kalaki ang kakulangan at makapagpasya batay sa totoong numero, hindi sa hula.
Kasangkapan ang Budget, Hindi Parusa
Dati, akala ko ang pagba-budget ay paghihigpit sa sarili dahil hindi sapat ang pera ko.
Iba na ang tingin ko rito ngayon.
Ang budget ay kasangkapan lamang na nagpapakita kung ano ang nangyayari sa pera ko.
Tinutulungan akong makita kung ano ang kailangang bayaran, ano ang puwedeng baguhin, ano ang hindi kailangan, at ano ang maaari kong ilaan sa mas mahalagang bagay.
Hindi mo kailangang magkaroon muna ng maraming pera bago magsimulang mag-budget.
Minsan, kapag pinakakapos ang pera, doon pinakamakakatulong ang malinaw na pagtingin sa mga numero.
Magsimula sa Isang Buwan
Kung nakakalula ang pagba-budget, huwag mong subukang planuhin ngayon ang buong kinabukasan ng iyong pananalapi.
Magsimula sa isang buwan.
Isulat ang kita mo.
Itala ang mga gastusin mo.
Paghiwalayin ang mga kailangan mo sa mga maaari mong baguhin.
Maghanap ng kahit isang gastusing puwedeng bawasan.
Baka makakita ka ng 20 pesos.
Baka 50 pesos.
Baka wala kang mahanap na puwedeng bawasan.
Anuman ang resulta, mas mauunawaan mo ang iyong kalagayan sa pera kaysa dati.
At doon maaaring magsimula ang mas mabubuting desisyon tungkol sa pera.
Alamin Kung Saan Napupunta ang Pera Mo
Hindi mo kailangan ng perpektong budget para magsimula. Gamitin ang aming mga libreng budgeting tool para ayusin ang iyong mga gastusin, maunawaan ang paggastos mo, at makahanap ng mga paraan para mas mapakinabangan ang iyong pera.
Tingnan ang mga Budgeting Tool