Madalas, parang madali lang ang pagba-budget. Gumastos nang mas mababa sa kinikita, regular na mag-ipon, at iwasan ang mga hindi kailangang bilhin. Sa papel, mukhang simpleng tuntunin ito na kayang sundin ng kahit sino.
Pero iba ang totoong buhay.
Hindi lang tungkol sa mga numero ang pagba-budget. Maaaring maimpluwensiyahan ang paggastos natin ng emosyon, nakasanayan, kaginhawahan, stress, at maging ng mga karanasan natin noon. Minsan, ang pinakamahirap ay hindi ang paggawa ng budget kundi ang pagsunod dito sa araw-araw.
Isa ito sa mga natutuhan ko mula sa sarili kong karanasan. Nakatulong ito para mapagtanto ko na minsan, ang pagbuti ng ating pananalapi ay nagsisimula sa pag-unawa sa sarili, hindi lamang sa pagtatala ng gastos.
“Hindi lang tungkol sa mga numero ang pagba-budget. Minsan, tungkol din ito sa pag-unawa sa sarili.”
Ang Nakasanayang Bumili ng “Isa Lang”
Dati, sinasabi ko sa sarili ko na isang bagay lang ang bibilhin ko sa grocery.
Baka gatas, tinapay, o ilang gulay lang. Mukhang simple lang ang lakad.
Pero sa kung anong dahilan, ang isang iyon ay madalas nauuwi sa cart na puno ng meryenda, inumin, mga naka-sale na produkto, at iba pang hindi ko naman balak bilhin.
Hindi naman mukhang mahal ang bawat isa, kaya bihira ko silang pag-isipan nang mabuti.
Pero kapag paulit-ulit ang maliliit na biling iyon, tahimik nilang nadaragdagan ang buwanang gastos ko nang higit sa inaakala ko.
Payo mula sa Everyday Insight
Bago umalis ng bahay, gumawa ng listahan ng bibilhin sa grocery at magtakda ng limitasyon sa gastos. Kapag may plano, mas madaling umiwas sa biglaang pagbili at manatiling nakatuon sa talagang kailangan.
Naging Emosyonal ang Pamimili Ko
Sa pagbabalik-tanaw, napagtanto ko na hindi palaging pangangailangan ang dahilan ng paggastos ko.
Talagang natutuwa ako tuwing pumapasok ako sa grocery.
Noong lumalaki ako, may mga panahong kailangang pag-isipang mabuti ng pamilya namin bago bumili kahit ng mga simpleng bagay. Dahil sa mga karanasang iyon, ang kakayahang mamili kalaunan ay minsang nagbigay sa akin ng saya at ginhawa.
Hindi lang basta grocery ang binibili ko.
Nasisiyahan din ako sa pakiramdam na kaya ko nang bilhin ang mga bagay na dati ay hindi namin abot-kaya.
Binago ng pagkaunawang ito ang pagtingin ko sa ilan sa mga nakasanayan ko sa paggastos. Napagtanto kong hindi lahat ng binibili ko ay kailangan ko sa sandaling iyon. Minsan, may emosyonal na dahilan sa likod nito.
Nang maunawaan ko iyon, naging mas madali ang huminto sandali bago bumili at tanungin ang sarili kung bakit ko iyon gusto.
“Minsan, gumagastos tayo hindi dahil kailangan natin ang isang bagay, kundi dahil may damdamin tayong gustong maranasan.”
Habang Mas Madalas Tayong Mamili, Mas Marami ang Tukso
Isa pa sa mga natutuhan ko: bawat pagpunta sa tindahan ay isa pang pagkakataong gumastos.
Isipin mong pumasok ka sa grocery.
Maaaring lima lang ang nasa listahan mo, pero bago ka makarating sa kahera, nadaanan mo na ang napakaraming display, promosyon, meryenda, produktong pang-panahon, at karatulang may sale.
Bigla mong napapansin ang mga bagay na hindi mo naman iniisip bago pumasok.
Maaaring naka-sale ang isang produkto.
Maaaring mukhang masarap o maganda ang isang bagay.
O baka maisip mo lang: “Ilang dolyar lang naman.”
Hindi naman laging ang isang maliit na bili ang problema. Ang mahalaga ay kung gaano kadalas ito nangyayari.
Nang mas dumalang ang pamimili ko, may naunawaan akong simple: kapag wala ako sa tindahan, hindi ako palaging natutuksong bumili ng mga bagay na hindi ko binalak.
Bago Ilagay sa Cart ang Isang Bagay, Itanong:
- Kailangan ko ba talaga ito?
- Puwede bang ipagpaliban ang pagbiling ito hanggang sa susunod na linggo?
- May katulad na ba ako nito sa bahay?
- Nasa listahan ko ba ito?
- Bibilhin ko ba ito dahil kailangan ko, o dahil gusto ko lang ito ngayon?
Hindi Laging Ramdam na Gastos ang Maliliit na Bili
Mahirap mapansin ang biglaang pagbili dahil madalas, masyadong maliit ang halaga para isipin nating mahalaga ito.
Limang dolyar dito.
Sampung dolyar doon.
Baka may dagdag pang labinlimang dolyar dahil may naka-sale.
Kapag isa-isa, maaaring hindi mukhang problema ang mga biling ito. Pero kapag ilang beses itong nangyayari sa isang linggo, nakakagulat kung gaano kalaki ang kabuuan pagdating ng katapusan ng buwan.
Nakatulong ang pagtatala ng mga gastos ko para mas malinaw kong makita ang paulit-ulit na ganitong gawain.
Sa halip na magtaka sa katapusan ng buwan kung saan napunta ang pera ko, nakikita ko na mismo ang sagot.
Tungkol sa Nakasanayan ang Pagba-budget, Hindi sa Pagiging Perpekto
Isa sa pinakamalaking maling akala tungkol sa pagba-budget ay kailangan mo itong magawa nang perpekto mula pa sa simula.
Gumawa ka ng budget, at parang kailangan mong sundin nang eksakto ang bawat kategorya sa buong buwan.
Pero hindi iyon laging makatotohanan.
May mga araw pa ring mas malaki ang magagastos natin kaysa sa pinlano.
Maaaring makalimutan natin ang listahan ng bibilhin.
Maaaring bumili tayo ng isang bagay dahil gusto lang natin ito.
O baka may biglaang gastusin na magpabago sa budget na ginawa natin sa simula ng buwan.
Hindi ibig sabihin niyon na hindi gumagana ang pagba-budget.
Ang mahalaga ay mas nakikilala natin ang mga nakasanayan natin at unti-unting gumagawa ng mas mabubuting desisyon.
Hindi layunin ng pagba-budget na alisin ang saya sa buhay. Layunin nitong tulungan tayong gumastos nang may malinaw na intensiyon, para masuportahan ng pera natin ang mga bagay na talagang mahalaga sa atin at sa ating pamilya.
Unti-unting Pagkatuto
Patuloy pa rin akong natututo sa pagba-budget.
May mga buwang mas maayos kaysa sa iba, at may mga pagkakataon pa ring mas malaki ang nagagastos ko kaysa sa pinlano.
Ang pinakamalaking pagbabago ngayon ay mas may kamalayan na ako.
Kapag napapansin kong bumabalik ako sa dating gawi sa paggastos, mas nauunawaan ko na ito. Sa halip na magtaka lang kung bakit ako napagastos, tinitingnan ko ang nangyari at iniisip kung ano ang maaari kong gawin nang iba sa susunod.
Baka kailangan ko ng mas maayos na listahan para sa grocery.
Baka dapat mas madalang akong mamili.
Baka kailangan kong maglaan ng makatotohanang halaga para sa mga bagay na nagpapasaya sa akin, sa halip na magkunwaring hindi ako kailanman gagastos para sa mga iyon.
Maliliit na pagbabago ang mga ito, pero mas madaling panindigan ang maliliit na pagbabago.
“Ang maliliit na mabubuting gawi sa pera, kapag palagiang ginagawa, ay maaaring unti-unting magbago ng iyong kinabukasan.”
Mga Dapat Tandaan
- Ang pagba-budget ay tungkol sa pag-unawa sa mga nakasanayan mo, hindi lang sa mga numero.
- Maaaring lumaki ang kabuuan ng maliliit na biglaang bili sa paglipas ng panahon.
- Ang mas madalang na pamimili ay maaaring makabawas sa mga pagkakataong mapabili nang biglaan.
- Makakatulong ang listahan ng bibilhin at limitasyon sa gastos para manatili kang nakatuon sa plano.
- Mas madaling pangasiwaan ang paggastos na dala ng emosyon kapag nakikilala mo na ito.
- Mas mahalaga ang pag-usad kaysa sa pagiging perpekto.
- Nabubuo ang mabubuting gawi sa pera sa bawat desisyon.
Panghuling Paalala
Madaling pakinggan ang pagba-budget hanggang sa subukan mo itong gawing bahagi ng araw-araw na buhay.
Pero natutuhan ko na ang budget ay hindi lang spreadsheet na puno ng numero. Maaari rin itong maging paraan para maunawaan ang ating mga gawi, prayoridad, at mga dahilan sa likod ng ilan sa ating mga desisyon tungkol sa pera.
Hindi mo kailangang baguhin ang lahat nang sabay-sabay.
Magsimula sa pagmamasid.
Pansinin ang mga binibili mo. Pansinin kung kailan ka madalas napapalaki ng gastos. Pansinin kung aling mga sitwasyon ang nagpapahirap sa pagsunod sa plano mo.
Pagkatapos, pagtuunan ng pansin ang isang maliit na gawi sa bawat pagkakataon.
Dahil minsan, ang pagbuti ng pakikitungo natin sa pera ay hindi nagsisimula sa mas malaking kita o sa paggawa ng perpektong budget.
Nagsisimula ito sa pag-unawa kung saan napupunta ang pera mo at kung bakit.
